19 - 03 - 2022

Złote Szkoły NBP

Szkoła wzięła udział w projekcie Złote Szkoły NBP i w dniach 16-18 marca wykonała zadania przewidziane w tej akcji. Była to Debata, Warsztaty Uczniowskie i Lekcja Ekonomii.

Jeszcze przed debatą uczniowie klas VII i VIII przygotowali argumenty popierające wylosowaną przez siebie tezę. Jedna ze stron przygotowała argumenty przemawiające za tym, że najbezpieczniejszym i najlepszym sposobem płatności są płatności kartą, druga – że gotówką. Uczniowie zapoznali się z broszurami przygotowanymi przez NBP, szukali informacji na portalach poświęconych bankowości i finansom (money.pl, bankier.pl i in.). Na debatę, w roli publiczności, zaproszono młodszych uczniów (z klas IV-VI). Publiczność mogła zadawać pytania i ostatecznie zagłosować na drużynę, która była najbardziej przekonująca w swoich wystąpieniach.
Na początku spotkania uczniowie spisali obowiązujące zasady, które wywieszono w widocznym dla wszystkim miejscu. Następnie moderator dyskusji przypomniał, w jaki sposób drużynom będą naliczane punkty. Każda ze stron miała minutę na przedstawienie swojego stanowiska. Za trafny argument lub kontrargument drużyna zyskiwała punkty. Z kolei traciła je, jeśli w ciągu minuty nie potrafiła zripostować przeciwnika, lub jeśli nie była w stanie rzeczowo odpowiedzieć na pytania publiczności.
Debatujący usiedli naprzeciwko siebie. Na czele każdej z drużyn siedziała reprezentacja odpowiedzialna za pilnowanie czasu drużyny przeciwnej, konsultacje z własną drużyną, wymianę przygotowanych wcześniej argumentów. Dyskusję rozpoczęto od rzutu monetą, który wyznaczył kolejność zabrania głosu. Jako pierwsi wystąpili uczniowie twierdzący, że gotówka jest doskonalszym sposobem płatności, ponieważ jest odporna na awarie systemu i wszędzie można nią płacić – niezależnie od tego, czy w danym miejscu jest terminal, czy nie. Drużyna przeciwna przedstawiła pogląd, że w Polsce codziennie przybywa miejsc, w których obecne są terminale płatnicze, a w niektórych krajach już w tej chwili odchodzi się od płatności gotówkowych (np. w Szwecji). W dalszej części dyskusji strony powoływały m. in. na to, że:
- pieniądze są nośnikiem zarazków, karta jest bardziej higienicznym środkiem płatności.
- w przypadku kradzieży gotówki szanse na jej odzyskanie są dość nikłe, podczas gdy w przypadku karty można ją zastrzec, nie tracąc przy tym utraconych środków, a ponadto karta jest strzeżona kodem PIN, więc staje się bezużyteczna dla złodzieja.
- składowanie i drukowanie pieniędzy niesie ze sobą koszty dla państwa i środowiska, karta jest o wiele bardziej ekologiczna.
- w przypadku karty trudniej jest kontrolować swoje wydatki, zazwyczaj płacąc nią częściej decydujemy się na spontaniczne zakupy.
- pieniądze nie narażają nas na zadłużenie. Wydamy tyle, ile mamy w portfelu. W przypadku karty łatwiej się zadłużyć.
- pieniądze łatwiej zniszczyć, karta jest trwalsza.
Debata na początku przebiegała dość spokojnie, po kilkunastu minutach wymiany zdań dało się zauważyć, że uczestnicy coraz bardziej się angażują i zapalają w dyskusji. W takich chwilach reagował moderator, studząc emocje i przywracając porządek. Pod koniec każdej z rund publiczność mogła zadawać pytania, a na koniec zagłosować, stając po stronie drużyny, której argumentację uznała za najbardziej trafną. Pojedynek na argumenty pozostałby nierozstrzygnięty, ponieważ obie strony były bardzo dobrze przygotowane do dyskusji. Szalę zwycięstwa przechyliło głosowanie publiczności i jednym punktem zwyciężyła drużyna broniąca płatności kartą.
Po zakończeniu debaty uczestnicy uścisnęli sobie dłonie i wspólnie podsumowali nasuwające się wnioski. Wszyscy zgodnie stwierdzili, że najbezpieczniej jest posiadać przy sobie kartę i niewielką ilość gotówki na nieprzewidziane sytuacje.
Relacja z debaty na FB

Warsztaty uczniowskie przeprowadzono w dwóch grupach. W pierwszej byli uczniowie klasy VII i VIII. Drugą stanowili z kolei ich młodsi koledzy z klas IV-VI. Zajęcia odbywały się równolegle, w dwóch salach wyposażonych w tablicę multimedialną. Warsztaty przeprowadzili chętni uczniowie klasy VIII, którzy kilka dni wcześniej, pod okiem opiekuna (nauczyciela historii), wspólnie przygotowali prezentację o historii pieniądza. By ją stworzyć, musieli sięgnąć po wiedzę do różnych tekstów źródłowych.
Historii pieniądza poświęcono pierwszą część wystąpienia. Uczestnicy dowiedzieli się z niej m.in. czym płacono przed wynalezieniem monet (czyli czym były tzw. płacidła), kiedy powstały pieniądze papierowe, jak nazywały się pierwsze polskie waluty, kiedy uruchomiono pierwszy bankomat oraz jak to możliwe, że w latach dziewięćdziesiątych w Polsce mieszkali sami milionerzy. Przy okazji w przystępny sposób wyjaśniono uczniom pojęcie inflacji.
Po części wykładowej uczestników warsztatów podzielono na mniejsze grupki. Stoliki w obu salach ustawiono tak, by sprzyjało to pracy zespołowej. Następnie rozłożono lupy i długopisy magiczne z lampką UV. Każdej grupie rozdano też oryginalne banknoty 10, 20, 50, 100 i 200 zł. Udało się również zdobyć banknot o nominale 500 zł. Korzystając z materiałów dostępnych na stronie Narodowego Banku Polskiego (https://www.nbp.pl/bezpiecznepieniadze/e-learning/index.html), prowadzący warsztaty uczniowie omówili zagadnienia związane z zabezpieczeniami występującymi na polskich pieniądzach. Każdy uczestnik mógł samodzielnie przekonać się, czy jest w stanie wyczuć wypukłe elementy szaty graficznej, a jeśli tak, to czy potrafi za pomocą samego dotyku odróżnić poszczególne nominały. Ponadto uczniowie odszukiwali ukryte znaki wodne, nitkę zabezpieczającą oraz zabezpieczenia widoczne jedynie pod wpływem emisji promieniowania UV. Korzystając z dostępnych lup, prześcigano się również w szukaniu mikrodruków. Uczestnicy przyznawali, że dopiero podczas warsztatów dowiedzieli się o tym, że banknotów nie da się zeskanować. Byli też zdziwieni, że posiadają one aż tyle zabezpieczeń. Po dokładnym przestudiowaniu każdego banknotu, uczniom udostępniono laptopy, na których w grupach rozwiązywali dostępny na stronie NBP test dotyczący zabezpieczeń banknotu o nominale 500 zł.
Z ostatnim zadaniem wszystkie grupy poradziły sobie znakomicie. Zdecydowana większość osiągnęła na teście wynik 87%. Ponadto warsztaty stały się doskonałą okazją do rozmowy o tym, co zrobić, gdy trafi do nas zniszczony banknot. Albo jedynie jego część. Prowadzący warsztaty uczniowie powiedzieli o możliwości wymiany zniszczonego banknotu na nowy w banku. Jako ciekawostkę podali fakt, że gdy znajdziemy się w posiadaniu fragmentu banknotu, otrzymamy jedynie 50% jego wartości (jeśli posiadamy kawałek 45% - 75% jego powierzchni). Pojawiły się też inne pytania – np. gdzie drukowane są pieniądze i czy zdarzają się przy ich produkcji pomyłki. A jeśli tak, to co się robi z takimi banknotami?
Prowadzący warsztaty solidnie przygotowali się na swoje zajęcia. W każdej chwili mogli też liczyć na wsparcie nauczycieli, będących w sali.

Relacja z Warsztatów i Lekcji Ekonomii na FB
Poprowadzona Lekcja Ekonomii była blokiem międzyprzedmiotowym i trwała 4 godziny. Zawierała w sobie elementy rywalizacji. Na początku zajęć wszystkich uczniów podzielono na osiem kilkuosobowych grup (cztery grupy uczniów starszych i cztery grupy uczniów młodszych). Każda z nich dostawała kapitał początkowy w wysokości 200 zł. Za poprawne rozwiązanie zadań czekających na uczestników na poszczególnych stacjach, grupy mogły zyskać dodatkowe pieniądze. Grupa, która na koniec zajęć „zarobiła” najwięcej pieniędzy – wygrywała. Każde z zadań wycenione było w zależności od stopnia zaawansowania. W razie trudności uczniowie mogli wykupić konsultacje z nauczycielem czy odpłatnie skorzystać z pomocy słownika lub dostępu do Internetu (szczegółowe informacje w załączonym cenniku)
Każda grupa musiała przejść cztery główne stacje, na których czekały ją zadania z różnych dziedzin.
1. Stacja – zadanie matematyczne
Zadanie matematyczne polegało na zaplanowaniu zakupów za dokładnie 30 zł. Każda grupa miała cztery stoiska z produktami, więc za wszystkie dobrze wykonane zadania mogła zdobyć 80 zł. Jednak czasem 10 minut nie wystarczyło, aby trafić w pożądaną kwotę i brak kilku groszy skutkował karą w wysokości 5 lub 10 zł, w zależności od wysokości brakującej kwoty. Grupy miały bardzo zróżnicowane strategie. Im lepiej przebiegała współpraca w zespole, tym lepsze były efekty i ekipa wychodziła ze sklepu z zarobionymi pieniędzmi
2. Sala – zadanie z języka angielskiego
Grupy starsze musiały stworzyć mapę myśli na temat tego, co można zrobić z pieniędzmi (czasowniki w języku angielskim), a następnie robiły ćwiczenia na słownictwo (dopasowywanie). Następnie rozwiązywały quiz video: The Story of Money - English ESL video lesson (islcollective.com), oglądając przy tym film o historii pieniądza. Ostatnim zadaniem było rozróżnianie prawdziwego od fałszywego banknotu – słuchanie w języku angielskim (wypełnianie luk).
Grupy młodsze dostały nieco inne zadania. Pierwsze z nich polegało na słuchanie ze zrozumieniem (dzieci notowały zabezpieczenia występujące na 10-funtowym banknocie - The polymer £10 note - key security features - YouTube). Miały też okazję zaprojektować banknoty z zabezpieczeniami, które wystąpiły w filmie oraz własne.
3. Sala – język polski
Uczestnicy zajęć musieli za pomocą szyfru MAFEKING odgadnąć związki frazeologiczne związane z pieniędzmi, a następnie wyjaśnić ich znaczenie i ułożyć z nimi zdania. Kolejnym zadaniem było stworzenie rodziny wyrazów do takich słów jak: bank, pieniądz, pożyczać, płacić i in. (starsza grupa dodatkowo musiała oddzielić formanty). Oprócz tego uczniowie musieli odgadnąć bohaterów literackich na podstawie ich stosunku do finansów swoich lub własnych i odmienić przez przypadki zwrot „dwieście złotych”. Ostatnie zadanie z języka polskiego polegało na zeskanowaniu kodów QR ze skarbonek na kartach pracy i wykonanie wyświetlających się na smartfonach poleceń. Zadania dotyczyły pisarzy uwiecznionych na banknotach (nie tylko polskich). Korzystając ze wskazówek należało odgadnąć, kto znajduje się na banknocie.
4. Sala – historia
W pierwszej kolejności uczniowie otrzymali zagadkę, której rozwiązanie umożliwiało dotarcie do właściwego zadania (historia – załączniki). Uczestnicy, odgadując symbole figur geometrycznych, jakie znajdują się na banknotach i ustaleniu prawidłowego wyniku, przechodzili do właściwego zadania. Polegało ono na dopasowaniu właściwych dat i wydarzeń do portretów władców umieszczonych na banknotach.
Wszyscy uczniowie zaangażowali się w rozwiązywanie zadań. Dało się zauważyć pewną zależność. Młodsi uczniowie chętniej wydawali pieniądze na pomoce. Dopiero, gdy zauważyli, że postępując w ten sposób znacznie uszczuplają swój kapitał, przestali podejmować pochopne decyzje. Z kolei starsi niechętnie rozstawali się z pieniędzmi i już od samego początku robili wszystko, żeby nie wydać ani złotówki. Pod koniec zajęć okazało się, że większość grup pomnożyła swój kapitał „zarabiając” na prawidłowo rozwiązanych zadaniach.